9,9 klantbeoordeling
De energierekening van Nederlandse huishoudens verandert de komende jaren. Waar netkosten nu grotendeels bestaan uit een vast bedrag voor de elektriciteitsaansluiting, willen netbeheerders vanaf 2029 een tijdsafhankelijk nettarief invoeren. Daarbij wordt niet alleen relevant hoeveel stroom een huishouden afneemt, maar vooral wanneer dat gebeurt. Stroom gebruiken op een druk moment op het net wordt dan duurder dan tijdens rustige uren.
Voor huishoudens met zonnepanelen, een warmtepomp, elektrische auto of hoog avondverbruik kan dit een wezenlijk verschil maken. Een plug-in batterij biedt juist in dit nieuwe systeem een praktische manier om energieverbruik in de tijd te verschuiven. Niet door minder comfort te creëren, maar door goedkope of zelf opgewekte elektriciteit beschikbaar te maken op het moment waarop stroom van het net relatief duur is.
Waarom het nettarief verandert
De aanleiding voor tijdsafhankelijke nettarieven is de toenemende druk op het elektriciteitsnet. We gebruiken steeds meer stroom door elektrificatie van verwarming, vervoer en koken. Tegelijkertijd leveren zonnepanelen op veel momenten massaal elektriciteit terug. Bij zowel te veel teruglevering van stroom aan het net als te veel levering van het net spreken we over pieken.
Het huidige nettarief stimuleert huishoudens nauwelijks om deze pieken te vermijden. De meeste huishoudens betalen nu vooral een vast bedrag voor hun aansluiting, ongeacht het tijdstip waarop zij stroom gebruiken. In het voorgestelde systeem wordt een groter deel van de netkosten gekoppeld aan elektriciteitsafname per kilowattuur en aan het moment van gebruik.
In de onderzochte tarieven zullen de winteravonden het duurst zijn, terwijl in de nacht, in de zomer, rond het midden van de dag de tarieven een stuk lager kunnen zijn. De precieze tarieven en tijdsblokken staan nog niet definitief vast. Wel is de kern duidelijk: wie flexibel met stroom omgaat, krijgt meer invloed op zijn eigen netkosten.
De batterij verplaatst energie naar het waardevolle moment
Een plug-in batterij is in de basis een apparaat voor tijdverschuiving. Zonnestroom die overdag niet direct in huis wordt gebruikt, kan worden opgeslagen voor later. Wanneer het huishouden ’s avonds kookt, televisie kijkt, de warmtepomp draait of apparaten gebruikt, hoeft er dan minder elektriciteit van het net te komen.
Onder een tijdsafhankelijk nettarief wordt die primaire functie van een plugin batterij waardevoller. Een opgeslagen kilowattuur voorkomt niet alleen de inkoop van elektriciteit, maar kan ook afname tijdens een duur netmoment beperken. De batterij maakt het mogelijk om een deel van het verbruik los te koppelen van de momenten waarop het net het zwaarst wordt belast.
Voor huishoudens zonder grote zonnepanelen installatie ontstaat bovendien een andere mogelijkheid. In combinatie met een dynamisch energiecontract kan een batterij laden op uren met lage stroomprijzen en ontladen wanneer de prijs hoger ligt. Wanneer lage marktprijzen en lage nettarieven samenvallen, wordt de financiële prikkel sterker. De besparing is daarbij altijd afhankelijk van verbruik, batterij-instellingen, tarieven, zonnestroom, laad- en ontlaadverliezen en de gekozen energieleverancier. Een batterij is geen gegarandeerde inkomstenbron, maar een hulpmiddel om flexibeler met energie om te gaan.
Slimme aansturing bepaalt de werkelijke besparing
De capaciteit van een batterij is belangrijk, maar slimme aansturing is minstens zo bepalend. Een batterij moet weten wanneer er zonnestroom over is, hoeveel elektriciteit het huis op dat moment vraagt en wanneer stroomafname financieel ongunstig wordt. Een P1-meter kan daarbij inzicht geven in het actuele verbruik en de teruglevering. Vervolgens kan de batterij automatisch laden bij een overschot en ontladen zodra de woning stroom nodig heeft.
Dit is vooral relevant in de wintermaanden. Zonnepanelen leveren dan weinig op, terwijl elektriciteitsverbruik vaak stijgt. Juist op die uren kan een opgeladen batterij helpen om netafname te beperken. In de zomer ligt de nadruk vaker op het opslaan van extra zonnestroom gedurende de dag en het benutten daarvan na zonsondergang.
Welke plug-in batterij past bij deze ontwikkeling?
Voor een gemiddeld huishouden is een batterij met ongeveer 5 kWh opslag een logische maat om dagelijks zonne-overschot naar de avond te verschuiven. De EcoFlow STREAM AC 5000 combineert 5 kWh capaciteit met maximaal 3.000 watt laad- en ontlaadvermogen. Daarmee is dit model passend voor huishoudens die hun eigen zonnestroom beter willen benutten en tegelijk ruimte willen houden voor slim laden op gunstige uren.
Wie direct meer opslagcapaciteit zoekt, kan kijken naar de Zendure SolarFlow 3000 Mix AC+. Dit systeem heeft 8 kWh opslagcapaciteit en tot 3.000 watt laad- en ontlaadvermogen. Die combinatie is relevant voor huishoudens met een groter zonne-overschot of hogere avondafname, bijvoorbeeld door elektrisch koken of een warmtepomp.
Voor huishoudens die verwachten dat hun elektriciteitsvraag verder groeit, is uitbreidbaarheid belangrijk. De Anker SOLIX Solarbank Max AC start met 7 kWh capaciteit en kan volgens de productinformatie worden uitgebreid tot 42 kWh. Met maximaal 3.500 watt laad- en ontlaadvermogen biedt dit systeem ruimte voor een grotere rol in het energiebeheer van de woning. Voor vermogens boven de standaard plug-in-instelling van 800W dient de batterij op een aparte eindgroep te worden aangesloten.
Voorbereiden op tijdsafhankelijke nettarieven
Tijdsafhankelijke nettarieven maken energiegedrag zichtbaarder op de rekening. Voor huishoudens die hun verbruik niet kunnen verschuiven, kan dit leiden tot hogere kosten op piekmomenten. Voor huishoudens met zonnepanelen en een slim aangestuurde plug-in batterij ontstaat juist meer handelingsruimte.
De grootste besparing zit niet uitsluitend in het opslaan van zonnestroom of het reageren op lage marktprijzen. De extra waarde ligt in het vermijden van dure afname op de uren waarop zowel de energiemarkt als het elektriciteitsnet onder druk staan. Daarmee wordt de plug-in batterij steeds minder een losse opslagoplossing en steeds meer een actief onderdeel van een toekomstbestendig energiesysteem thuis.
Bronnen
Berenschot, Verkenning alternatief nettariefstelsel kleinverbruik.
HIER, “Tijdsafhankelijke nettarieven vanaf 2029, hoe zit dat?”.
Netbeheer Nederland, voorstel voor een nieuw tijdsafhankelijk nettariefstelsel.
